ZWARTBOEK ADOPTIE

Share This:

Over VERZWEGEN ADOPTIES in de 20ste eeuw in Nederland: een schoot vol tranen

De invoering van de Adoptiewet in 1956 zorgde ervoor dat adoptie wettelijk onder de verantwoordelijkheid van de Nederlandse overheid viel. Een grote vraag naar baby’s in Nederland door veelal kinderloze echtparen was het gevolg. Ongehuwde vrouwen stonden, vaak onder informele dwang, na de bevalling hun baby af. Dat gebeurde meestal in zogeheten doorgangshuizen waar zwangere meisjes en vrouwen verbleven en waaraan de overheid destijds financieel bijdroeg. Naar schatting zijn tussen 1956 en 1984 rond de 15.000 tot 25.000 baby’s op deze manier afgestaan. Dit zorgde toen al voor veel leed, maar het werd decennia later nog veel pijnlijker toen geadopteerden op zoek gingen naar hun onbekende biologische moeders en vaders. Persoonsgegevens van geboorte- en adoptiefamilies blijken in geheime dossiers opgeslagen, zijn niet ter inzage of indertijd (moedwillig) verdwenen in opdracht van adoptieouders of zijn van hogerhand vernietigd.

Ooggetuigendossiers
In Zwartboek adoptie vertellen geadopteerden over hun persoonlijke adoptieverhaal en de levenslange impact ervan. Evenals moeders die vaak onvrijwillig en onwetend ooit een baby afstonden aan andere Nederlandse echtparen. Ze durven nu eindelijk hun verhaal te doen. Afstandsmoeders, afstandsvaders, geadopteerden en ook niet geadopteerde kinderen en familieleden komen uitgebreid aan het woord. Ook deskundigen die in hun werk in aanraking kwamen met adoptie als medewerkers van de Raad voor de Kinderbescherming, therapeuten en jeugdhulpverleners, historici en hoogleraren in religiegeschiedenis en sociale demografische geschiedenis, een kinderrechter en een kindertehuisdirecteur vertrouwen hun ervaringen over de adopties toe aan dit zwartboek. Allen tekenen zo met elkaar de inktzwarte rand om de Nederlandse adoptiegeschiedenis.

Eugénie studeerde aan de faculteit Sociale Wetenschappen en de Rechtenfaculteit van de Rijksuniversiteit Utrecht (Nederlands recht).

Ze is getrouwd, heeft twee kinderen en werkt onder meer als psychosociaal therapeut en coach. Deskundige is Eugénie op het gebied van risicotaxatie, casusregie en het opstellen van veiligheidsplannen in complexe gezinssystemen en op het terrein van afstand, adoptie en hechting.
Eugénie maakt zich hard voor onderzoek naar de gedwongen scheiding van moeder en kind in de binnenlandse adopties. Zij  vraagt aandacht voor de gevolgen van het ontbreken van toezicht en nazorg. Het gebrek aan goede voorlichting over de adoptiestatus heeft voor velen ingrijpende gevolgen gehad. Onbekende afstandskinderen konden na de geboorte in het systeem van de ziekenzorg en pleegzorg verdwijnen en zelfs komen te overlijden zonder dat iemand het wist.
Als deskundige en belangenbehartiger is Eugénie sinds 2018 lid van de ministeriële werkgroep Binnenlandse afstand en adoptie. Deze werkgroep heeft de totstandkoming van het landelijke onderzoek naar de binnenlandse afstand en adoptie en de oprichting van het landelijk meldpunt in 2019 voorbereid.
Als belangenbehartiger maakt Eugénie zich in deze werkgroep allereerst sterk voor waarheidsvinding. Daarnaast ijvert zij voor wettelijk geregelde nazorg, opslag van historisch materiaal in een nationaal archief en de oprichting van een nationaal monument. Ook vraagt ze aandacht voor verbeterde en kosteloze toegang tot afstammingsgegevens en het wettelijk regelen van de registratie van biologische én adoptiegegevens in het bevolkingsregister.      

‘We kunnen het niet veranderen, maar het gaat erom dat we het erkennen en van de fouten leren.’
De schrijfster van Zwartboek adoptie is Eugénie Smits van Waesberghe (1965). Zij is  journalistiek onderzoeker, psychosociaal therapeut en coach. Zelf is Eugénie ook geboren in een doorgangshuis, onder dwang bij haar moeder weggenomen en ter adoptie in een pleeggezin geplaatst. De afgelopen vijf jaar stuitte Eugénie, mede door haar eigen zoektocht naar informatie over haar biologische moeder en vader, op gesloten deuren. ‘Veel is onbekend, over veel wordt gezwegen en weinig is mogelijk om duidelijkheid te krijgen,’ aldus Eugénie. Tijdens haar zoektocht kwam zij in contact met vele lotgenoten, wier verhalen, zoektochten, adoptieverleden en adoptieleed zij in dit boek heeft opgetekend.

ZWARTBOEK ADOPTIE ligt vanaf 9 januari 2020 in de boekhandel.